Soms gebeurt het zomaar, een stukje in de krant dat je raakt en aanspreekt. Zo verging het me pas toen ik een interview in Trouw las van de Belgische psychiater Dirk de Wachter. Hij schreef een nieuw boekje met de titel: wachten. Mijn plaatselijke boekhandel heeft het voor me besteld, maar ik heb het nog niet in huis. In het interview las ik dit: Hoe klein ook het gebaar is, en een tikje archaïsch. De Wachter doet het vanuit een diepe filosofische overtuiging. Zoals hij eerder deed in Vertroostingen (2021), voert hij die terug op zijn denkheld, de Frans-Joodse filosoof Emmanuel Levinas. “Het is wat Levinas la petite bonté (de kleine goedheid, red.) noemde. Dat je iets voor een medemens betekent. Geen groots gebeuren, maar kleine dingen die betekenisvol zijn en onvergetelijk kunnen zijn. Een glimlach, een handdruk, een kleine ondersteuning, een vriendelijk woord, een bemoedigend kaartje, wat hulp bij de boodschappen, of dat je iemand die dreigt te struikelen een hand geeft. Dat is de essentie van het bestaan.”
In onze wereld, waar alles snel gaat en moet, vind ik het een verademing, een ander geluid. De Wachter duidt het niet christelijk, maar dat mag ik wel doen. Het gaat om wachten, om geduld hebben. Wat willen we toch altijd graag dingen zo snel en efficiënt mogelijk regelen en oplossen. Israël was 40 jaar onderweg in de woestijn. Niet omdat die woestijn zo verschrikkelijk groot is, maar omdat leren leven in vrijheid nu eenmaal tijd kost, soms zelfs een generatie lang. Hebben wij het geduld om te wachten op God? Om niet onmiddellijk allerlei activiteiten te plannen, maar om te leven met open handen en open ogen. Waar zien we iets oplichten? Waar ervaren we iets van de Eeuwige? En kan dat ook in een kerk die landelijk krimpt en grijzer wordt? En kunnen we het uithouden, de periodes van stilte en nacht? In ons persoonlijk leven? In de maatschappij? In de kerk? Zouden we het kunnen: wachten, zoals we uitzien naar de lente, maar toch echt eerst de winter door moeten. En ondertussen, in kleine liefdevolle gebaren, de ander ten dienste zijn. Ik weet niet of dat onze wereld totaal op zijn kop zet, ik weet zelfs niet of dat moet. Maar ik geloof wel heel erg in die kleine gebaren. Alsof je door een engel even wordt aangeraakt en je in staat blijkt voor een ander een engel te zijn. En dat het daarmee is als een lichtje dat wordt aangestoken aan een ander licht en het daarmee steeds lichter wordt om ons heen. Mijn wens voor 2026 staat daarmee vast: ik wens ons kleine en liefdevolle gebaren, die betekenisvol zijn en die uiteindelijk licht brengen.
Ds. Antoinette van der Wel, dsavdwel@deopenhof-hia.nl en telefoon 06-10 81 26 31